زندگینامه ويليام بليك (William Blake (1757-1827 شاعر و نقاش.

مترجم: محمد رجب پور

او كه فرزند جوراب فروشي از اهالي لندن بود، در كودكي به مدرسه فرستاده نشد و در خانه تحت تعليم و تربيت قرار گرفت. از همان ابتدا، ويليام به طور گسترده اي كتاب مقدس و شعراي انگليسي زبان را مطالعه مي كرد و از يادگيري زبان هاي فرانسه، ايتاليايي، لاتين، يوناني و عبري غافل نماند. در چهارده سالگي، به شاگردي حكاكي به نام جيمز بساير[1] در آمد. او طرح هايي را از كليساي "وست مينستر"[2]  و ساير بناهاي مقدس مي كشيد و كتاب "تاملي بر نقاشي و معماري يونانيان" اثر هنري فوزلي[3] را مطالعه مي كرد. در بيست و يك سالگي، ويليام وارد فرهنگستان تازه تاسيس سلطنتي شد، اگر چه خيلي زود از رويكرد سنتي اعضاي آن به ستوه آمد.

در سال 1782، او با كاترين بوچر[4] ازدواج كرد و در سال 1783، دو دوست "طرح هاي شاعرانه"[5] وي را كه حاوي اشعار "به الاهگان هنر"[6]  و "تنپوش ابريشمينم و چينشي ظريف"[7]  بود منتشر كردند. در سال 1789، نخستين كتاب حكاكي شده خويش - "ترانه هاي عصمت"[8]  -  و اثر ديگري – "كتاب تل"[9] – كه نشانگر عرفان آغازين او بود را به طبع رساند. "تيريل"[10] كه در سال هاي 1788 و 89 نوشته شد، نخستين مورد از نوشته هاي نمادين و در عين حال استادانه اوست. در سال 1794، بليك "ترانه هاي تجربه"[11] را به چاپ جديدي از "ترانه هاي عصمت" افزود و آن را "ترانه هاي عصمت و تجربه: نشانگر دو وضعيت متضاد روح آدمي"[12] ناميد. بيزاري او از سلطه انساني و گرايشات راديكال كه او را همقطار گادوين[13] و پين[14] ساخت در دو مجموعه منثور از كلمات قصار او – "هيچ دين طبيعي وجود ندارد"[15] – و سومين مجموعه – "همه اديان يكي هستند"[16] – بيان شده اند. گفتني است هر سه مجموعه حدود سال 1788 انتشار يافتند. كتاب "انقلاب فرانسه: شعري در هفت كتاب"[17] نيز كه حدود سال 1791 منتشر گشت بيانگر همين روحيه بليك است. مهمترين اثر منثور او – "پيوند بهشت و دوزخ"[18] در سال 1790 حكاكي شد.

در سال هاي بعد، بليك برخي از مشهورترين حكاكي هايش را در "كتاب ايوب"[19] و "افكار شبانه"[20] اثر يانگ[21] انجام داد و كار بر "كتاب هاي غيبگويانه"[22] اش را آغاز كرد. اين كتاب ها حاوي اشعاري آينده نگر هستند كه تا حدودي از "بهشت گمشده" اثر ميلتون الگوبرداري شده اند و فلسفه و اساطير خاص بليك را توصيف مي كنند. بليك در كتاب "الهامات دختران آلبيون"[23]، يوريزن[24] – نماد اخلاقيات محدود كننده و اُرك[25] – ياغي بزرگ – را معرفي كرد. تضاد بين يوريزن و ارك موجب كش و قوس دراماتيك آثاري است چون "آمريكا: يك غيبگويي"[26] (1793)، "اروپا"[27] و "كتاب يوريزن"[28] (1794)، "كتاب آهانيا"[29]، "كتاب لاس"[30] و "ترانه لاس"[31] (1795). "والا"[32] كه احتمالا بليك نگارش آن را در سال 1795 آغاز كرد بازنويسي و در سال 1797 با نام "چهار زوآ: رنج هاي عشق و حسد در مرگ و عقوبت آلبيون – انسان كهن"[33] منشر شد. در اين اثر، اخلاقيات ستمگرانه يوريزن محكوم شده است، ارك و آزادي پيروز مي شوند و شخصيت عيسي به عنوان منجي معرفي مي گردد.

در سال هاي 1800 تا 1803، بليك به فلفام در ساسكس رفت تا با ويليام هيلي[34] زندگي كند. هيلي اگرچه خود شاعر بدي بود ولي از شاعران خوب حمايت مي كرد. بليك و هيلي نتوانستند ارتباط صميمانه اي برقرار كنند و اوقات بليك در فلفام با دستگيري او و اتهام نارواي فتنه و آشوب به تلخي گراييد. پس از بازگشت به لندن، او نگارش و حكاكي كتاب "ميلتون: شعري دردو كتاب تا راه هاي خدا به آدميان را توجيه كند"[35] (1803-1808) را به پايان برد. مشهورترين بخش اين كتاب يعني بازگشت ميلتون به زمين در هيئت شاعري زنده براي تصحيح خطاي معنوي ستايش شده در "بهشت گمشده"، در انتهاي مقدمه آن قرار دارد. "اورشليم: تجلي آلبيون عظيم"[36] كه بين سال هاي 1804 و 1820 نوشته شده است، شرح پيچيده ايست از آلبيون (انسان) گرفتار در ميان نيروهاي تخيل و دين طبيعي. "روح هابيل"[37] (1822) كه در قالب نمايشنامه اي منظوم و هفتاد مصرعي نوشته شده است "قابيل"[38] اثر بايرون[39] را به چالش مي كشد.

تاريخگذاري بقيه اشعار مهم بليك بسيار دشوار است. براي مثال شايد "غيبگويي هاي عصمت"[40] به سال 1802 و "انجيل جاودان"[41] به سال 1810 بازگردد. برخي از آثارش ناشناخته بودند تا اين كه يادداشت هايش پس از مرگش بررسي شدند، در حالي كه بسياري از آثار او به روش معمول انتشار نيافت. بليك با اجتناب از روش هاي معمول نشر، صنعتي تك نفره شد كه آثارش را همانند هنرمندان قرون وسطي خود طراحي، حكاكي و توليد مي كرد. او تنها توانست خوانندگان اندكي را از اين طريق جذب كند و براي بقيه شعرا و نويسندگان هم، شخصيتي عجيب و مرموز بود كه وصفش را بيشتر در شايعات شنيده بودند تا در نوشته هايش خوانده باشند. بليك هيچ گاه نتوانست از شر فقر رهايي يابد. انتشارات كرامك بر سر چاپ "زائران كانتربري"[42] او را فريب داد و نمايشگاهي از آثارش در سال 1809 چيزي بيش از شكستي تجاري نبود.

ارزيابي بليك و آثارش كاري بس دشوار است. او تركيبي از كران ها بود، گاه ژرف و گاه ساده. اگر چه اسطوره هايي كه او پروراند بسيار پيچيده اند، هيچ گاه او نمي خواست آنها را شخصي و نامفهوم براي ديگران جلوه دهد و امروزه ديگر تصوير بليك به عنوان شاعري كاملا منزوي پذيرفته نيست. تصور او از نيروهاي متناقض تحت تمدن بشري انعكاس ناآرامي سياسي عصر اوست. علاقه او به افسانه و دوران باستان نويدبخش كشف دوباره گذشته توسط رمانتيك ها بود، در حالي كه تاكيد او بر نياز به بازسازي اين قبيل افسانه ها جهت شعر نسل هاي بعد را نشان مي داد و همين نسل هاي بعد بودند كه به اهميت او پي بردند.

منبع:

Ousby, Ian. Cambridge Guide to Literature in English. Cambridge: Cambridge University Press, 1996.

[1]  James Basire

[2]  Westminster Abbey

[3]  Henry Fuseli

[4]  Catherine Boucher

[5]  Poetical Sketches

[6]  To the Muses

[7]  My Silks and Fine Array

[8]  Songs of Innocence

[9]  The Book of Thel

[10]  Tiriel

[11]  Songs of Experience

[12]  Songs of Innocence and Experience Shewing the Two Contrary States of Human Soul

[13]  Godwin

[14]  Paine

[15]  There is No Natural Religion

[16]  All Religions are One

[17]  The French Revolution: A Poem in Seven Books

[18]  The Marriage of Heaven and Hell

[19]  The Book of Job

[20]  Night Thoughts

[21]  Young

[22]  Prophetic Books

[23]  The Visions of Daughters of Albion

[24]  Urizen

[25]  Orc

[26]  America: A Prophecy

[27]  Europe

[28]  The Book of Urizen

[29]  The Book of Ahania

[30]  The Book of Los

[31]  The Song of Los

[32]  Vala

[33]  The Four Zoas: The Torments of Love and Jealousy in the Death and Judgment of Albion the Ancient Man

[34]  William Hayley

[35]  Milton: A Poem in Two Books, To Justify the Ways of God to Men

[36]  Jerusalem: The Emanation of the Giant Albion

[37]  The Ghost of Abel

[38]  Cain

[39]  Byron

[40]  Auguries of Innocence

[41]  Everlasting Gospel

[42]  The Canterbury Pilgrims